BU TESİS TEKNOLOJİSİYLE ‘YAKIYOR’

VİYANA’DA 40 YILDIR FAALİYET GÖSTEREN SPİTTELAU ATIK YAKMA TESİSİ, HER YIL YAKLAŞIK 250 BİN TON ATIK YAKIYOR. ÜNLÜ RESSAM VE MİMAR FRİEDENSREİCH HUNDERTWASSER’İN MARİFETİYLE KAZANDIĞI DIŞ GÖRÜNÜŞÜYLE İSE; VİYANA’NIN EN BÜYÜK TURİSTİK AKTİVİTELERİNE VE KÜLTÜREL ETKİNLİKLERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPIYOR.

Daha önce Viyana’nın sosyal belediyeciliğini konu alan “Nefes Alan Şehir Viyana” başlıklı bir yazı yazmıştım ve birkaç cümleyle değindiğim Viyana’da çevre yönetimi bahsi, o yazıda da belirttiğim gibi kesinlikle ayrı bir yazıya konu olmalıydı. Gözümüz aydın, şu anda o oluyor. Atıktan enerji elde edilmesi işlemi Viyana’da Wien Energie kamu şirketi tarafından üstlenilmiş bir sorumluluk olarak 1969 yılından bu yana gerçekleştirilmektedir. Spittelau Atık Yakma Tesisi ilk olarak Viyana Hastanesinin ısı ihtiyacını karşılamak üzere Hastane’nin 2 km uzağında bir alana konumlandırılmış olsa da, bugün baktığımızda Viyana’nın üçte birini oluşturan yaklaşık 60 bin hanenin ve 6 bin 500 işyerinin sıcak su ihtiyacı ile ısınma ihtiyacını karşılayacak bir kapasiteye erişmiş durumdadır.

VİYANA’NIN ÜÇTE BİRİNİ  ISITIYOR

Viyana’daki atık yakma tesisleri arasında Simmering’den sonra büyüklük olarak ikinci sırada yer alan Spittelau kombine kojenerasyon teknolojisiyle, atık ısıyı değerlendirirken bunun yanında ısı ve elektrik üreterek hem çevre dostu, hem de ekonomik açıdan makul bir tesis olduğunu kanıtlamaktadır. Temel olarak atık besleme prosesi, yakma prosesi, emisyon kontrol (baca gazı temizleme) prosesi ve baca gazındaki ventüri yıkayıcıdan kaynaklanan yıkama suyu için atık su arıtma tesisinden oluşan tesiste, her gün 500 – 700 ton miktarınca evsel atık yakılmaktadır. Atıkların yakılmasıyla açığa çıkan kalorifik değerden yaklaşık 400MW enerji elde edilmektedir. Bu enerji ile hanelerin ve işyerlerinin ısınma ve sıcak su ihtiyaçları yıllık 900-1100 € karşılığında sağlanmaktadır. Wien Energie bünyesinde faaliyet gösteren Fernwarme tesisi ile ısınma ve sıcak suyun yanı sıra yaz aylarında soğutma hizmetleri de çevreci alternatiflerle sunulmaktadır. 1200km boru hattı ve bünyesinde çalışan bin kişilik kadroyla Avrupa’nın en geniş ağına sahip Wien Energie, önümüzdeki yıllarda gerek termal proseslere ve baca gazı temizleme sistemlerine, gerekse geniş boru hattına milyonlarca dolarlık yatırım yaparak sistemlerini modernize etmeyi ve en önemlisi optimize etmeyi planlamaktadır. Her yıl yaklaşık 250 bin ton atık yakan ve aktif olarak 40 yıldır faaliyet gösteren Spittelau Atık Yakma Tesisi’nin bazı önemli proseslerinin faydalı yaşam sürecini doldurduğu kabul edilerek, yaklaşık 130 milyon € tutarında bir yenileme sürecine girilmiştir. Eylül 2013 ve Şubat 2014 arasında geçici olarak yakma işlemi durdurulan tesise gelen atıklar Simmering’te geçici olarak depolanmıştır. Haziran 2015’e kadar iki atık yakma kazanının, türbinlerin ve filtrelerin değiştirilmesi planlanmıştır. Wien Energie yöneticileri, bahsi geçen bu yenilemeyle tesisin daha ekolojik ve daha ekonomik faaliyet göstereceği inancını taşımaktadırlar.

CAZ KONSERİ YAPILAN  BİR ENERJİ TESİSİ

Viyana’ya gidenlerin ilk dikkatini çeken yapılardan birisi olan Spittelau, aslında bu görünümüne bir yangın felaketi sonrasında kavuşmuştur. 1987’de meydana gelen yangın, Tesis’in baca gazı temizleme sistemi ve iki sıcak su kazanını da içine alan çok büyük bir alanı tahrip etmiş ve bu vesileyle birtakım değişikliklere zorlamıştır. Bu değişiklikler kazanların modernize edilerek yenilenmesi, baca gazı temizleme sistemlerinin yeniden inşa edilmesi ve tabii ki modern dış görünümü. Bugün Spittelau’nun kazanları yüzde 76 verim ile benzer güç santrallerine göre 3 kat verimle çalışmakta ve emisyonları da yangın sonrası entegre edilen denitrifikasyon ve dioksin önleyici proseslerle bu tesislerin emisyonlarının yüzde 30’undan dahi daha alt seviyelerde seyretmektedir. Diğer bir değişiklik ise ünlü ressam ve mimar Friedensreich Hundertwasser’in marifetiyle kazandırılan dış görünüş. Öyle ki Viyana’da çektiğiniz bir fotoğrafta Spittelau’nun bulunmaması, fotoğrafı eksik kılıyor. Ayrıca sera gazı emisyon değerleri ve diğer deşarj parametrelerini bacanın etrafına konumlandırılan dekoratif bir yüzükle anlık olarak yayınlayan Spittelau; teknoloji, ekoloji ve sanatı harmanlayarak atıktan enerji elde eden bir tesis görünümünde. Spittelau her ne kadar bölgesel ısıtma ihtiyacı için faaliyet gösteren bir tesis olsa da, ona Hundertwasser’in elinin değmesi Viyana’nın en büyük turistik aktivitelerinin ve kültürel etkinliklerinin içinde yer almasına sebep olmuş. Sanat sergilerinden caz konserlerine kadar bir çok etkinliğe bizzat ev sahipliği yapmış bir atık yakma tesisi olması nedeniyle Spittelau’yu diğer tesislerden ayrı tutmamız gerekiyor. Ülkemizde sanayiden kaynaklanan yanabilir nitelikte tehlikeli atıkları yakmak suretiyle enerji elde eden, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki İZAYDAŞ’ın dışında herhangi bir atık yakma tesisi (çimento işleme tesisleri hariç) bulunmuyor. İZAYDAŞ Kocaeli sınırlarını aşıp ülke genelinde başarıyla faaliyet göstermeye başlayalı çok oldu.

TÜRKİYE’NİN SPITTELAU’SU İZAYDAŞ

“1996 yılında kurulan İZAYDAŞ, Türkiye’nin ilk ve tek tehlikeli atık yakma tesisi olarak 2014 yılında 31.281 ton tehlikeli atığı yakarak 12.093.500 kWh elektrik enerjisi üretmiştir. Üretilen bu enerji yaklaşık 50 bin hanenin bir yılda tüketeceği elektrik enerjisine karşılık gelmektedir. Kurulduğundan bu yana yaktığı tehlikeli atık miktarı 343.371 tona ulaşmış bunun karşılığında 191.315.900 kWh elektrik enerjisi üretmiştir. Toplam üretilen enerji miktarı 790.000 hanenin bir yılda tüketeceği elektrik enerjisine karşılık gelmektedir. Avrupa standartlarında çalışan tesiste tehlikeli atıkların yakılması esnasında oluşan kirletici gazlar dört kademede temizlenerek emisyon limitlerinin çok çok altında atmosfere salınmaktadır.”

NOTLAR:

» Evsel atıkları yakıyor.

» Çöpleri nereye gömeceğiz derdi ile evler ısınıyor. » Baca gazı arıtma, tesis işletme maliyetinin yarısından fazla…

Yazı: Ahmet Cihat Kahraman

 

*Marmara Life sayı 89- Mart/Nisan 2015

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s