Dünyanın Buzdan Şehirleri

Türkçeye Latince “festivus” kelimesinden geçmiş “festival” kısaca şenlik, eğlence, bayram anlamına gelmektedir. Dünya’da ve Türkiye’de günümüzde yapılan festivallere baktığımızda, bir bölgenin coğrafi yapısı, kültürel mirası, inançları, belli bir ürünü, yiyeceği gibi oraya özel başlıklar için “önceden planlanmış sanat, kültür ve eğlence gösterileri dizisi diyebiliriz.

Seyahatlerini gideceği yerin festival tarihlerine göre planlayan insanların artması, festivallerin günümüzdeki önemini açıkça göstermektedir. Bölgenin tarihini, gelenek ve göreneklerini, kültürel değerlerini, hatta dezavantaj olarak görülen coğrafi yapısının avantaja nasıl dönüştüğünü göstermek ve tüm bunları kuşaktan kuşağa aktarmak için çok güzel ve önemli bir işleve sahip olan festivaller, Dünya’da pek çok ülkede farklı konu başlıkları altında gerçekleşmektedir. Biz de gündüz saatlerinin kısaldığı, havanın daha erken kararmaya başladığı, içimizi ısıtan güneşin daha az göründüğü kış mevsimini yaşadığımız bugünlerde size, Dünya’da ve ülkemizde kışın yapılan festivallerden, insanların gözünü gönlünü zenginleştirecek kar ve buz heykellerinden, farklı yaşam tarzı ve iklim koşullarının bu bölgelere kattığı zenginlik ve renklilikten bahsetmek istedik.  Rusya ve Çin’den başlayıp sizi Çıldır Gölü’ne kadar götüreceğiz.

Uluslararası Harbin Buz ve Kar Festivali’ne…
Aralık ortasından itibaren özellikle de Noel zamanı aktiviteler yavaş yavaş başlasa da resmi olarak 5 Ocak’ta başlayan ve Şubat ayı sonuna kadar devam eden festival, bu yıl 35. kez ziyaretçilerini ağırlıyor. Devasa kar heykelleriyle, kayak ve Songhua Nehri’nde yapılan yüzme yarışlarıyla, fener alaylarıyla, konserleriyle yaklaşık 10 ila 15 milyon ziyaretçiye rengârenk ve dolu dolu bir kış festivali vadediyor. Harbin Buz ve Kar Festivali’nin kar heykel bölümünde kimi heykel 40 metreyi aşıyor. Hatta kar veya buzdan heykeller deyince birçok dünya rekoru burada kırılmış. Örneğin 2015 yılındaki buzdan Kremlin heykeli, tam 48 m yüksekliğindeymiş. Festivalde kar bloklarının kesimi ve taşımasında 10 bine yakın işçi çalışıyor. Kış aktiviteleriyle dolu festival için sanatçılar aralık ortasından itibaren heykel yapımına başlıyorlar. Cam görüntüsü veren buz kısımlar için saf su kullanılıyor. Harbin’i Japonya’daki Sapparo, Norveç ve Kanada Quebec gibi dünyanın tüm diğer festivallerinden farklı kılan ise kardan heykellerin devasa boyları kadar son teknoloji kullanılarak yapılan aydınlatmalar. Heykeller, bilgisayar kontrollü değişik ışık ve renk oyunları, animasyonlar da içeren LED ışıklarla yapılıyor.

Işık ve Renk Oyunları
Festival etkinlikleri, 4 farklı tema parkında gerçekleşiyor. Aman dikkat, her mekânın biletleri ve uygun ziyaret saatleri farklılık gösteriyor. Örneğin, Sun Island International Snow Sculpture Art Expo’da yer alan heykelleri gündüz saatlerinde ziyaret etmek daha uygun. Saraylar ya da Çin Seddi gibi daha büyük heykellerin yer aldığı The Ice and Snow World’ü ise ışık oyunlarının da izlenebileceği akşam saatlerinde gezmek daha keyifli olacaktır. Büyülü bir atmosfere sahip Zhaolin Park Ice Lantern Fair Park’ta ve Wanda Ice Lantern World’de ise içerden aydınlatmalı buzdan fenerler, hayvan ya da mistik figürlerin yer aldığı, ve de kızak kaymaya uygunluğu nedeniyle, çocuklu ailelerin tercih ettiği alanlardır.

Harbin şehri, her ne kadar Çin sınırlarında yer alsa da Çin ve Rus kültürlerini bir potada eritebilmiş melez bir şehir. Moskova’ya kilometrelerce uzak da olsa, hatta arada 5 saatlik bir zaman farkı da olsa, şehir “Küçük Moskova” olarak anılıyor. Çünkü 100 yıl kadar önce, Bolşevik rejiminden kaçan Ruslar, bu topraklara yerleşmiş, karma bir kültür oluşturmuşlar. Şehrin hem yerel mutfağında, hediyelik eşyalarında hem de mimarisinde yoğun Rus etkilerini görebiliyorsunuz. Mimari demişken şehrin tarih kokan sokaklarında dolaşmaya ne dersiniz? Rusya’dan kaçan sığınmacılardan kalan en önemli tarihi yapı belki de bir Ortodoks kilisesi olan Ayasofya Kilisesi. Yapı, bugün bir tarih müzesi olarak ziyaret edilebiliyor. Tarihi 1900’lü yıllara uzanan ve araç trafiğine kapalı Zhonyang Caddesi’nde mağazaları ve hediyelik eşya dükkânlarını dolaşmak da Harbin’de yapılacaklar arasında sayılabilir Bu caddede yemek yemek için Rus ya da Çin mutfağından seçenekler olduğu gibi batı tarzı yiyecekler bulmak da mümkün. Çok üşüyenler, sıcacık bir mola vermek isteyenler ya da Harbin’in 100 yıllık birasından tatmak isteyenler için kafeler ve barlar da mevcut.Festival etkinlikleri temel olarak belirlenmiş 4 mekânda gerçekleşse de, Zhonyang Caddesi’nde, nehir kıyısında ya da örneğin Ayasofya Kilisesi’nin önünde de buz heykellere rastlamanız işten bile değil! Festival kapsamında yüzme yarışlarının yapıldığı Songhua Nehri ve çevresi de tam bir panayır yeri. Donmuş olduğu için, bir buz pistine dönüşmüş nehrin üstünde, köpekli kızaklar, atlı arabalar, akülü küçük arabalar, bisikletler gibi türlü eğlenceler hem yerli halkın hem de turistlerin ilgisini çekiyor. Kısacası Harbin kış severlere, kültürel ve tarihi bir fonda hem sanatı hem eğlenceyi bir arada sunuyor.

Moskava’nın Dondurucu Soğuğunda İnsanın İçini Isıtan Rusya Kış Festivali
Gelin şimdi de Küçük Moskova yerine gerçek Moskova’ya, Rusya Kış Festivali’ne gidelim. Her yıl aralık ortasından ocak ortasına kadar düzenlenen Rusya Kış Festivali, yeni yılı karşılamak için harika bir fırsat.Aslında, ikliminden ötürü kış aylarında Rusya’nın birçok bölgesinde benzer tarihlerde kış festivalleri düzenleniyor. Moskova’daki Rusya Kış Festivali de bunların en çok ilgi görenlerinden. Dünyanın farklı ülkelerinden on binlerce ziyaretçiye ev sahipliği yapan festivale, Ruslar da büyük ilgi gösteriyor. Festival Rus Noeli, Rus Yeni Yılı ve Aziz Svyatki Günleri kutlamalarını da içine aldığı için tam bir çifte bayram havası yaşanıyor. Rusya Kış Festivali günlerinde Moskova, karanlık kış akşamlarını aydınlatan süslemelerle parıldarken, soğuk günlere keyif katan tam bir harikalar diyarına dönüşmekte. Festival yiyecek, içecek, müzik, dans, sanat, zanaat, oyun ve diğer etkinliklerle Rus kültürünü keşfetmek ve deneyimlemek için harika bir fırsat sunmakta.

Festival süresince Kızıl Meydan’da kurulan Noel Fuarı rengârenk görüntüsü ile tam bir şölen havası yaratmakta. Rusya deyince akla ilk gelen matruşka bebekten, ahşap oyuncaklara, boyalı lake kutulardan insanın içini ısıtan Rus şalına, Moskova’nın soğuğunu bile geçirmeyen Rus keçe çizmesi valenkiye kadar geleneksel Rus Noel hediyeleri almak için harika bir yer. Rusya Kış Festivali bagel ekmek, reçel ve çay gibi geleneksel Rus yemeklerini denemek için iyi bir fırsat, ancak asıl çekici olan sınır tanımayan Rus buz heykelciliğinin örneklerini görebilmek.  Rus kültürünün sembollerinin heykellerinden, hayvan, katedral heykellerine kadar devasa buz heykelleri nefesinizi kesiyor. Dev bir buzdan satranç oyunu da Rus Kış Festivali’nin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumda. Buz heykelleri arasında dolaşırken karşınıza işlemeli giysileriyle farklılaşan Rusların Noel Baba’sı Ded Moroz çıkabilir. Sizlerle, Ded Moroz’un başta çocuk kaçırıp fidye isteyen kötü bir büyücüyken, ruhsal bir evrim geçirmiş olduğunu paylaşmamak olmaz. Üstelik Rusların Noel Baba’sı diğer Noel Babalar gibi yalnız değil. Ded Moroz torunu olarak bilinen kar kızı “Snegurochka”yı yanından hiç ayırmıyor. Her köşesinde başka bir sürpriz, başka bir eğlence, başka bir duygu bulacağınız Rusya Kış Festivali’nde, Rus kültürünün hangi yönleriyle karşılaşacağınızı asla bilemezsiniz!

Kanada’nın En Büyük Eyaleti Quebec’te Yapılan Kış Festivali
Kuzey Amerika’da soğuk havasıyla anılan, Kanada’nın en büyük eyaleti olan Quebec’te yapılan Quebec Kış Festivali her yıl ocak ve şubat ayında binlerce turisti ağırlıyor. Fransızca’nın ana dil olduğu bölgede festivalin asıl adı da Carnaval de Québec, fakat Fransızca bilmiyorum diye üzülmeyin zira herkes İngilizce biliyor ve konuşuyor. İlk olarak 1894 yılında gerçekleşen festival, 1955 yılına kadar belirli aralıklarla yapılmış ve 1955 yılından itibaren Bonhomme Karnaval olarak isim yapsa da günümüzde Quebec Kış Festivali olarak Dünyadaki en ünlü ilk on listesinin içinde. Bonhomme, festivalin maskotu ve resmi temsilcisi. Beyazlar içinde kırmızı şapkasıyla bir kardan adam olan Bonhomme, geçmişteki kuşakların kahramanlıklarını temsil ediyor. Festival alanlarında, buzdan saray içinde kısacası şehrin her yerinde Bonhomme ile karşılaşabilirsiniz, fotoğraf makinanız hazır olsun. Ocak ayının başından itibaren eyaletin başkenti Quebec City’de hazırlıklar başlıyor. Buzdan heykeller mimarlar tarafından oyuluyor, ulusal lezzetlerin tadılacağı mekânlar kuruluyor, halk için çok büyük bir hareket ve eğlence sezonu açılıyor. Şehrin her yanında kırmızı bereli kardan adamlar özellikle çocukların en büyük eğlencesi. Quebec Kış Festivali’nde yapılacak çok fazla aktivite ve görülecek rengârenk şölenler sizi bekliyor. Açılış gecesi pırıl pırıl havai fişek gösterileri ve buzdan heykellerin sizi selamlayarak yaptığı geçit töreni, havanın soğuğuna rağmen içinizi ısıtacak eşsiz bir görsel şova dönüşüyor.

Bonhomme’un Resmi Konutu Buz Saray
1955 yılından beri her yıl şehrin ünlü mimarlarının bir araya gelerek yaptığı Buz Saray – Ice Palace- en ilgi çeken festival simgelerinden biri. Aynı zamanda Bonhomme’un da resmi konutu sayılan saray, Quebec Parlamento Binası’nın hemen karşısında yer alıyor. Buz Sarayı’nın içinde Bonhomme ile sık sık karşılaşacaksınız, şaşırmayın. Oyulmuş kar ve buz heykelleri insanın olağanüstü el becerisi ve hayal gücünün ne kadar sonsuz olduğunu gösteren bir sanat şaheseri. Her yıl binlerce yerli ve yabancı turist sırf bu heykelleri görmek için geldiğinde tarihi şehri de gezip ekonomiye ve gündeme müthiş bir canlılık getiriyor. Köpek kızağı yarışları, donmuş St. Laurence Nehri’nde yapılan kano turnuvaları, şehir meydanında kurulan dev buzdan park ve oyun alanları, kışın ailelerin birlikte vakit geçirebilecekleri heyecanlı ve eğlenceli alternatifler sunarken, soğuk iklimde keyifli yaşam alanlarını da gözler önüne seriyor.

İlle de Memleketim Diyenler İçin Çıldır
Dört mevsim pek çok etkinliğin yapılabildiği bir coğrafyada yaşadığımız için çok şanslıyız. Ülkemizde Doğu Anadolu Bölgesi’nde Ardahan iline bağlı Çıldır ilçesinde bulunan ve Türkiye’nin en büyük tatlı su göllerinden olan Çıldır Gölü, Uluslararası Çıldır Gölü Kış Festivali’ne ev sahipliği yapıyor.  Beyazın huzur ve sadelik veren hissi ile mavinin yaşam enerjisi ve umut veren görüntüsü birleştiğinde, Çıldır Gölü’nün manzarasına doyamayacaksınız. Çevresini sarıp sarmalayan dağların arasında donmuş ve üzeri bembeyaz göz alabildiğince. Yer yer doğal iglolar, atlı kızaklar ve rengarenk süslenmiş simsiyah atlar, tüm bunlara biraz yüksekten bakan salaş bir balıkçı. İnsan kendini beyaza bürünmüş cennette zannediyor. Yılın her mevsimi yapılan balıkçılığa, kışın eksi kırklara varan soğukta ara verileceğini sanıyorsanız Çıldır Gölü’nde buzu delip avlanan “sazan” balıklarını görmelisiniz.

Türkiye’nin donan tek gölü olan Çıldır’da yapılan festival, önce yöre halkının ve bölgedeki dernek, federasyon, belediye gibi her oluşumun bir araya gelip yıllar önce sadece ulusal alanda başlattıkları bir eğlence iken, bugün ulaşımın da kolaylaşması ve özellikle havayolu ile ulaşım seçeneği sayesinde, çok farklı ülkelerden gelen yabancı turistler ile yerli turistlerin rağbet ettikleri uluslararası festival haline gelmiştir. Çıldır Gölü Kış Festivali, her yıl buz kalınlığına ve kalitesine göre düzenleniyor. Göl üzerinde şenliklerin yapılabilmesi için buz kalınlığının ortalama 40 cm olması gerekmekte. Bunun için genelde en uygun zaman da şubat ayı oluyor. Festivalden maddi ve manevi anlamda çok büyük kazanımlar elde eden bölge halkı için şüphesiz ki kar yağması ve buzun istenilen kalınlıkta olması çok önemli. Özellikle batı nüfusu için eksilerde anılan kar ve buz belki çok büyük bir sıkıntı olarak algılanırken Çıldır için zor hava şartları olsa da halkın hem eğlenmesi hem de şehrin ekonomisine katkı açısından çok önemli.

Kar Üzerinde Cirit
Hem yöre halkının hem de yerli turistin bölgenin değerlerini tanıması açısından çok önemli bir misyonu olan festivalin, yabancı turistler için de Türkiye’nin doğusunun tanıtılmasındaki önemi, takdire şayan.  Sadece Çıldır değil, Kars ve Ardahan illeri için de önemli bir canlılık getiren festival sayesinde bölgenin zenginlikleri gün yüzüne çıkıyor. Kars kaşarı, Ardahan damal bebeği, Kars kazı, Ardahan balı ve daha pek çok ürün, gelen yerli ve yabancı turistler tarafından satın alınırken katma değer bir ekonomi de ortaya çıkıyor. Konserler ve yarışmalar sayesinde kendilerini festivalin bir parçası hissederek daha çok eğlenen insanlar, bir sonraki yıl için festival planlarını yapmaya başlıyorlar. Kar motoru ile gezmenin yanında atlı kızak ile göl turu da hayatınızda unutamayacağınız deneyimlerden olacak kesinlikle. Hele kızak sürücüsü Tuncay Aydemir’e denk gelirseniz muhabbetin dozu içinizi ısıtacaktır. Ulaşımın kara ve hava yoluyla yapılabilmesi yanında demiryolu deneyimi de Uluslararası Çıldır Festivali’nin ayrıcalıklı olmasında önemli bir etken. Nostaljik Doğu Ekspresi treni ile Kars’a gelmek, yol boyunca sürekli değişen manzaralar eşliğinde pek çok şehri görüp, çayınızı kahvenizi yudumlamak ve sevdiğiniz yol arkadaşları ile muhabbet etmek festivalin yoğun ilgi görme sebeplerinden. Kars-Çıldır Gölü arası 40 km. Araçla ya da kalabalık grup iseniz otobüsle bembeyaz bir yolculuk yapabilirsiniz.

NOTLAR:

Dünyanın en ünlü kar ve buz festivalleri;

  • Harbin Uluslararası Kar ve Buz Heykel Festivali, ÇİN
  • Krasnoyarsk Uluslararası Kar ve Buz Heykel Festivali, RUSYA
  • Ice On Whyte Festivali, Edmonton, Alberta, KANADA
  • Sapparo Kar Festivali, Hokkaido, Japonya
  • Budweiser Uluslararası Kar Heykel Festivali, Breckenridge, Colorado, AMERİKA
  • Quebec Kış Festivali, KANADA
  • Uluslararası Buzdan Heykel Festivali, Jelgava, LETONYA
  • BP Dünya Buz Sanatı Şampiyonası, Alaska, AMERİKA
  • Snowking Kış Festivali, Territories, KANADA
  • Ice Music Festivali, Geilo, NORVEÇ

Harbin Kış Festivali: 600 Bin m2’lik Alana Yayılmış Görkemli Bir Şölen
Çin’in en kuzeyinde yer alan Heilongjiang eyaletinin başkenti Harbin de kış şartlarının en çetin geçtiği, Sibirya etkisinin en yoğun hissedildiği şehirlerden biridir. Kışın ortalama sıcaklık -17 derece civarında seyretmekte, -38 dereceye kadar düşmektedir. İşte tam da bu sebeple en büyük kış festivallerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Moskovalıların uğrak yeri olan Gorki Merkez Kültür ve Dinlence Parkı da Rusya Kış Festivali’nin bir parçası. Parkın ana girişi hemen metro istasyonunun çıkışının yanında olduğu için ulaşımı da oldukça kolay. Adını ünlü yazar Maxim Gorky’den almış olan park, Moskova Nehri’nin kenarlarına kadar uzanmakta. Baharda çiçeklerin rengârenk dünyasına daldığınız park, yazın yeşil bir örtüyle kaplandıktan sonra kış aylarında beyaza bürünmekte. Parkta beyazın dinginliğinde buz pateni yapmak da mümkün. Festivalde ise, buz heykelleri ile süslenen park, gündüz ayrı bir güzel olsa da gecenin ışıkları altında göz kamaştırmakta.

Krasnoyarsk Uluslararası Kar ve Buz Heykel Festivali
Moskova’da düzenlenen Rusya Kış Festivali’ni daha önce görmüşseniz ya da soğukla aram iyi diyorsanız dünyanın en ünlü festivalleri listesinde de yer alan, Sibirya’da düzenlenen Krasnoyarsk Uluslararası Kar ve Buz Heykel Festivali’ni öneririz. Rusya’nın Krasnoyarsk kentinde düzenlenen buz ve kar festivalinin büyüleyici atmosferi nefes kesiyor. Buzdan devasa heykeller, binalar, kaydıraklar ve şatoların sergilendiği festivalde, profesyonel buz heykeltıraşlarından bazıları en yeni lazer teknolojileriyle heykellerini yaratırken, kimileri de en eski buz oyma teknikleri ile sanatlarını ortaya koymakta. Krasnoyarsk Uluslararası Kar ve Buz Heykel Festivali, kar ve buz heykeltıraşlarının yarıştığı tek festival. Ama festivale katılanlar için asıl sürpriz aileler ve çocuklar arasında da düzenlenen heykel yarışmaları. İçinizdeki yeteneği uyandırmak için çok özel bir fırsat… Buz tutan Çıldır Gölü üzerinde ata sporu cirit gösterileri, Kafkas dansları, atlı kızak yarışları ve çeşitli animasyonlar yapılarak festivale katılanlara bir renk cümbüşü sunuluyor.

Yazar: Banu Tozluyurt
Fotograf : Aykut Fırat – Selim Taman – Vacit Arman

*Bu yazı Marmara Life 2019 / Ocak-Şubat sayısında yayımlanmıştır.

 

Bir Cevap Yazın